Nghị định 248/2026/NĐ-CP: Nền tảng thương mại điện tử phải công khai những nội dung nào? (Phần 1)

Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 xác định bốn nhóm nội dung cơ bản về điều kiện hoạt động phải được công khai trên nền tảng, gồm thông tin về chủ quản nền tảng, chính sách bảo mật, quyền và nghĩa vụ của các bên, cùng phương thức tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại. Đối với nền tảng có chức năng đặt hàng trực tuyến, phạm vi công khai được mở rộng sang các điều kiện giao dịch như giá, thanh toán, ưu tiên hiển thị, livestream, giao hàng, đổi trả, phương thức cung cấp và chấm dứt dịch vụ. Các nội dung này phải được thể hiện bằng tiếng Việt, dễ hiểu, không gây nhầm lẫn, đặt tại vị trí dễ thấy và bảo đảm sự bình đẳng giữa các bên. Nền tảng còn phải có cơ chế để người sử dụng thể hiện sự đồng ý với các điều kiện hoạt động trước khi mở tài khoản.

Nghị định 248/2026/NĐ-CP vừa được ban hành đã tiếp tục cụ thể hóa yêu cầu về các nội dung và vị trí cần công khai mà chủ quản nền tảng thương mại điện tử cần phải thiết lập cho mục đích tuân thủ. Tại Phần 1, CDLAF sẽ thông tin đến bạn Bốn nhóm thông tin bắt buộc đối với mọi nền tảng thương mại điện tử.

1. Thông tin về chủ quản nền tảng

Nền tảng phải cho phép người sử dụng xác định rõ chủ thể nào đang quản lý, vận hành và chịu trách nhiệm đối với hoạt động của nền tảng.

Đối với tổ chức, thông tin tối thiểu gồm tên, địa chỉ trụ sở chính, người đại diện theo pháp luật, số, ngày cấp và nơi cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc quyết định thành lập. Đối với cá nhân hoặc hộ kinh doanh, thông tin phải bao gồm tên, địa chỉ cư trú và mã số thuế tương ứng.

Đây không chỉ là thông tin nhận diện doanh nghiệp. Trong trường hợp phát sinh khiếu nại, yêu cầu hoàn tiền, tranh chấp hợp đồng hoặc sự cố dữ liệu, người sử dụng phải có khả năng xác định chính xác chủ thể chịu trách nhiệm. Trên thực tế, một số nền tảng chỉ công bố tên thương mại, tên ứng dụng hoặc nhãn hiệu mà không thể hiện đầy đủ tên pháp lý của đơn vị vận hành. Cách công bố này tiềm ẩn rủi ro khi tên thương mại không trùng với tên doanh nghiệp đứng sau nền tảng hoặc khi nhiều công ty trong cùng một tập đoàn tham gia vào các khâu khác nhau của hoạt động cung cấp dịch vụ. Doanh nghiệp cần làm rõ đơn vị nào là chủ quản nền tảng, đơn vị nào là người bán, đơn vị nào thu tiền và đơn vị nào xử lý dữ liệu cá nhân. Các vai trò này không nên bị nhập nhằng trong điều khoản sử dụng.

2. Chính sách bảo mật

Nghị định 248/2026/NĐ-CP đặt ra một danh mục tương đối toàn diện đối với chính sách bảo mật. Chính sách phải mô tả mục đích và phạm vi thu thập thông tin, phạm vi sử dụng, thời gian lưu trữ hoặc phương pháp xác định thời gian lưu trữ, các tổ chức và cá nhân có thể tiếp cận thông tin, cùng những biện pháp bảo mật được áp dụng. Đáng chú ý, chính sách không chỉ dừng ở việc giải thích doanh nghiệp thu thập dữ liệu gì. Nền tảng còn phải công khai phương thức để chủ thể dữ liệu xem, chỉnh sửa, yêu cầu chỉnh sửa, xóa, hủy hoặc hạn chế xử lý dữ liệu đã cung cấp. Cơ chế tiếp nhận và giải quyết khiếu nại liên quan đến bảo mật thông tin cũng phải được xác định.

Quy định này tạo ra một yêu cầu quan trọng: chính sách bảo mật phải tương thích với quy trình vận hành thực tế. Doanh nghiệp không nên công bố rằng người dùng có quyền yêu cầu xóa dữ liệu nhưng lại không có biểu mẫu, địa chỉ liên hệ, đầu mối xử lý hoặc quy trình nội bộ để thực hiện yêu cầu đó. Tương tự, việc ghi chung rằng “dữ liệu được lưu trữ trong thời gian cần thiết” có thể chưa đủ nếu doanh nghiệp không giải thích được tiêu chí nào được sử dụng để xác định thời gian cần thiết. Chính sách bảo mật cũng không thể được soạn tách rời khỏi hệ thống công nghệ. Nội dung công khai cần phản ánh đúng việc dữ liệu được chuyển cho đơn vị thanh toán, đối tác vận chuyển, nhà cung cấp điện toán đám mây, công ty trong cùng tập đoàn hay nhà cung cấp dịch vụ quảng cáo.

Một điều đặc biệt quan trọng, đó là toàn bộ những nội dung liên quan đến chính sách bảo mật như nêu ở trên sẽ bắt buộc tuân thủ đúng quy định pháp luật về dữ liệu và quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Điều đó cũng có thể hiểu rằng khi doanh nghiệp thực hiện các thủ tục liên quan đến đăng ký website thương mại điện tử hoặc các thủ tục tương tự về thương mại điện tử hoặc khi có khiếu nại về nội dung trên website, thì cơ quan quản lý tương ứng có quyền yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh được rằng, doanh nghiệp đã tuân thủ đúng quy định về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bao gồm cả việc doanh nghiệp đã thực hiện thủ tục đánh giá tác động bảo vệ dữ liệu cá nhân hay chưa.

3. Quyền và nghĩa vụ của các bên

Nền tảng phải công khai quyền và nghĩa vụ của ít nhất ba nhóm chủ thể: chủ quản nền tảng, người bán và người mua.

Quyền và nghĩa vụ của chủ quản nền tảng thương mại điện tử: Ban hành, công khai và tổ chức thực hiện điều kiện hoạt động, điều kiện giao dịch; Xây dựng, công khai tiêu chuẩn dịch vụ, quy trình tham gia hoạt động trên nền tảng; Thu phí dịch vụ theo chính sách về giá đã công khai; Thông tin đầy đủ hoặc tóm tắt về hình thức khuyến mại được áp dụng cung cấp cho người mua trước khi đặt hàng; Bảo đảm vận hành an toàn, ổn định nền tảng; Quy định các trường hợp tạm ngừng, chấm dứt, hạn chế tài khoản người bán, người mua; Áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn thông tin liên quan đến bí mật kinh doanh của người sử dụng và thông tin cá nhân của người tiêu dùng; Tiếp nhận, giải quyết yêu cầu, phản ánh, khiếu nại từ người sử dụng;Giám sát, ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật; phối hợp và cung cấp thông tin, dữ liệu theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Quyền và nghĩa vụ của người bán: Được đăng ký, duy trì, tạm ngừng, chấm dứt hoạt động bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ; quyết định hàng hóa, dịch vụ, giá bán và chính sách khuyến mại theo quy định của pháp luật và thỏa thuận với chủ quản nền tảng; Được sử dụng hạ tầng kỹ thuật, công cụ hỗ trợ của nền tảng; được tiếp cận dữ liệu liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh; được bảo đảm thanh toán đầy đủ, đúng hạn và được giải quyết yêu cầu, phản ánh, khiếu nại theo nguyên tắc công khai, minh bạch; Cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ; bảo đảm chất lượng hàng hóa, dịch vụ; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ giao hàng, bảo hành, đổi trả, hoàn tiền; không lợi dụng nền tảng để kinh doanh ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các hành vi vi phạm pháp luật khác; Thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước; bảo vệ dữ liệu của người mua; bảo vệ thông tin của người tiêu dùng; phối hợp với chủ quản nền tảng và cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc xử lý vi phạm pháp luật.

Quyền và nghĩa vụ của người mua: Được bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng; được cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác về hàng hóa, dịch vụ và người bán; Được lựa chọn hàng hóa, dịch vụ, phương thức thanh toán và giao hàng; được bảo vệ dữ liệu cá nhân; được giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại theo quy định; Cung cấp thông tin cần thiết, chính xác; thanh toán đầy đủ, đúng hạn; Tuân thủ quy định pháp luật, điều kiện hoạt động và điều kiện giao dịch của nền tảng; không lợi dụng nền tảng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Điểm cần tránh là xây dựng điều khoản theo hướng mọi quyền đều thuộc về nền tảng, còn mọi rủi ro được chuyển cho người bán hoặc người mua. Những điều khoản cho phép nền tảng khóa tài khoản, giữ tiền, thay đổi phí hoặc điều chỉnh dịch vụ mà không quy định căn cứ, quy trình thông báo và cơ chế khiếu nại có thể tạo ra sự mất cân bằng đáng kể. Điều khoản công khai không chỉ cần bảo vệ nền tảng mà còn phải thể hiện cách thức quyền lực của nền tảng được kiểm soát.

4. Phương thức tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại

Nền tảng phải công bố ít nhất một phương thức liên hệ trực tuyến, quy trình tiếp nhận và xử lý, các bước người sử dụng phải thực hiện, thời hạn phản hồi ban đầu, thời hạn dự kiến giải quyết và công cụ được sử dụng để hỗ trợ quá trình xử lý. Một địa chỉ email chăm sóc khách hàng đơn thuần chưa chắc đã đủ nếu nền tảng không công khai thời gian phản hồi, cách thức phân loại khiếu nại, yêu cầu cung cấp chứng cứ hoặc cơ chế theo dõi tiến độ.

Đối với doanh nghiệp có lượng giao dịch lớn, cơ chế khiếu nại nên được thiết kế như một quy trình có thể kiểm chứng: thời điểm tiếp nhận phải được ghi nhận, hồ sơ phải có mã tham chiếu, người dùng phải theo dõi được tình trạng xử lý và kết quả phải có khả năng lưu trữ. Đây cũng là khu vực mà nội dung công khai cần khớp với năng lực vận hành. Việc cam kết thời hạn xử lý quá ngắn nhưng không có đủ nhân sự hoặc hệ thống hỗ trợ có thể khiến doanh nghiệp liên tục vi phạm chính chính sách do mình ban hành.

Luật Thương mại điện tử và Nghị định 248 đã phân loại các nền tảng thương mại điện tử theo chức năng, phạm vi hoạt động, đồng thời dựa vào sự phân loại đó để đặt ra các yêu cầu về công khai thông tin. Chính vì vậy doanh nghiệp cũng sẽ cần xác định một cách chính xác về chức năng của nền tảng thương mại điện tử mà doanh nghiệp đang là bên chủ quản, quản lý, vận hành thuộc loại nền tảng nào, có trực tiếp bán hàng, cung cấp môi trường trung gian hay có chức năng đặt hàng trực tuyến hay không. Việc xác định được chính xác loại nền tảng là điều đặc biệt quan trọng bởi quyết định đến nghĩa vụ, trách nhiệm pháp lý mà doanh nghiệp phải tuân thủ từ thủ tục pháp lý đến các vấn đề về nội dung được thể hiện trên nền tảng. Nội dung này sẽ tiếp tục được chi tiết tại Phần 2 về các nội dung cần được công khai trên nền tảng thương mại điện tử.

Thời gian viết bài: 13/07/2026

Bài viết ghi nhận thông tin chung có giá trị tham khảo, trường hợp bạn mong muốn nhận ý kiến pháp lý liên quan đến các vấn đề mà bạn đang vướng mắc, bạn vui lòng liên hệ với Luật sư của chúng tôi theo email info@cd.az9s.com

Bạn có thể tham thảo thêm:

• Điều Chuyển Người Lao Động Làm Công Việc Khác: Những Lưu Ý Doanh Nghiệp Cần Biết
• Xử Lý Kỷ Luật Lao Động Đúng Quy Định: Quy Trình Và Những Lưu ý Doanh Nghiệp Cần Biết
• Thỏa Thuận Không Cạnh Tranh Trong Quan Hệ Lao Động: Hợp Pháp Hay Không?
• Thiệt Hại “Nghiêm Trọng” Trong Xử Lý Kỷ Luật Sa Thải Được Xác Định Như Thế Nào?